جمعه 10 تیر 1401  
دیدگاه

عبدالسلام کریمی** به مناسبت روز جهانی «حقوق بشر»  ایده «حقوق بشر» دستاوردی شگرف و اندیشه ای سترگ از متفکران، فیلسوفان، سیاستمداران و عالمان دینی قرن هفدهم و هجدهم است که در پرتو آگاهی و عقلانیت به دست آمد. این دستاورد بشری حاصل تجربه آنها از بی‌عدالتی، فقر، خشونت و دو جنگ جهانی است. گرچه تجربه‌ای تلخ و ننگین بوده اما آگاهی حاصل از آن درس بزرگی برای بشریت بود. درسی که به انسانها آموخت با وجود اختلافات عقیدتی و تفاوت‌های قومی، دینی و مذهبی فراوان، تعامل، گفتگو، همگرایی، همزیستی مسالمت آمیز و پذیرش دیگران برای زیست جهان و زندگی انسانی ضروری و اجتناب ناپذیر است. بشر از رهگذر آن تجربه آموخت که همگرایی و تعامل نه‌ تنها ضروری است بلکه پسندیده، اخلاقی و ارزشمند است. ایده «حقوق بشر» دستاوردی شگرف و اندیشه ای سترگ از متفکران، فیلسوفان، سیاستمداران و عالمان دینی قرن هفدهم و هجدهم است که در پرتو آگاهی و عقلانیت به دست آمد. این دستاورد بشری حاصل تجربه آنها از بی‌عدالتی، فقر، خشونت و دو جنگ جهانی است. گرچه تجربه‌ای تلخ و ننگین بوده اما آگاهی حاصل از آن درس بزرگی برای بشریت بود. درسی که به انسانها آموخت با وجود اختلافات عقیدتی و تفاوت‌های قومی، دینی و مذهبی فراوان، تعامل، گفتگو، همگرایی، همزیستی مسالمت آمیز و پذیرش دیگران برای زیست جهان و زندگی انسانی ضروری و اجتناب ناپذیر است. بشر از رهگذر آن تجربه آموخت که همگرایی و تعامل نه‌ تنها ضروری است بلکه پسندیده، اخلاقی و ارزشمند است.

نکته اساسی و قابل توجه در این رهگذر آن است که مفاد و مفاهیم مندرج در اعلامیه حقوق بشر در مبانی و تعالیم تمام ادیان توحیدی وجود داشته است. رواداری، صلح،  برادری، عدالت اجتماعی، کرامت انسانی و رعایت اخلاق در حوزه عمومی از تعالیم تمام انبیا الهی و پیام‌آوران بزرگ آسمانی از نوح، ابراهیم، موسی، عیسی، زرتشت و محمد (سلام خدا بر همه آنها باد) بوده است. گفتار، رفتار و سیره تمام پیامبران حاکی از رعایت این اصول اخلاقی انسانی بوده است.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بر اساس همین تعالیم و ارزش های دینی بر تمام این اصول اخلاقی تاکید می کند. تنها کافیست به اصل ۱۴ قانون اساسی توجه کرد:

"به حکم آیه شریفه «لا ینهاکم الله عن الذین لم یقاتلوکم فی الدین و لم یخرجوکم من دیارکم ان تبروهم و تقسطوا الیهم ان الله یحب المقسطین» دولت جمهوری اسلامی ایران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غیر مسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامی عمل نمایند و حقوق انسانی آنان را رعایت کنند..."

ضمن تبریک این روز بر تمام ایرانیان عزیز و هموطنان گرامی امیدوارم عدالت اجتماعی و حفظ کرامت انسانی همه پیروان ادیان توحیدی، مذاهب و اقوام ایرانی بیش از پیش رعایت شود و همگان بر رعایت حقوق انسانی و شهروندی کوشا باشیم.

** مشاور رئيس‌جمهور در امور اقوام و اقليت‌هاي ديني و مذهبي